دیافراگم دوربین مداربسته

دیافراگم دوربین مداربسته

دیافراگم دوربین مداربسته یکی از چیزاییه که خیلی ابهام برانگیزه. خیلیا نمی دونن دیافراگم دوربین مداربسته چیه و یا معنی اعداد دیافراگم دوربین رو نمی دونن. در این مقاله می خواهیم خیلی ساده بگیم که این دیافراگم چه کاری انجام میده و چه تاثیری در عکاسی داره. با ما همراه باشید.

دیافراگم دوربین مداربسته چیست؟

به زبون ساده دیافراگم دوربین مداربسته یه قطعه مکانیکی هست که اجازه میده نور به لنز بتابه و شما بتونید عکس یا فیلم بگیرید. دیافراگم دوربین مداربسته به صورت پره پره طراحی میشه. اینکه چقدر این پره ها باز بشن، تعیین می کنه که چه مقدار نور داخل لنز بتابه. به مقدار باز بودن دیافراگم یا در واقع اون روزنه ای که نور میاد داخل، میگن Aperture. تلفظ صحیح Aperture به صورت اَپِرچِر هست.
متاسفانه خیلیا تو ایران فرق بین اپرچر و دیافراگم رو نمی دونن. دیافراگم بازوی کنترلی اپرچر هست در واقع اپرچر فقط یه روزنه است و دیافراگم اون پره هایی هستن که با باز و بسته شدن، این روزنه رو بوجود میارن.

تلفظ صحیح واژه دیافراگم Diaphragm در انگلیسی به این شکله: daɪ.ə.fræm و اینجوری تلفظ میشه: دایِفِرِم که حرف “ر” یه چیزی بین اَ و اِ تلفظ میشه.
در چشم انسان، مردمک دقیقا کار روزنه Aperture رو انجام میده و عنبیه کار دیافراگم. یعنی عنبیه، اندازه باز و بسته شدن مردمک رو کنترل می کنه. الان بیشتر توضیح میدم.

دیافراگم دوربین و Aperture
مکانیزم دیافراگم دوربین شبیه به چشم انسان

طرز کار دیافراگم دوربین مداربسته چگونه است؟

تمام دوربین های عکاسی، مکانیزم شون شبیه به مکانیزم چشم انسان طراحی شده. قرنیه چشم انسان مثل لایه بیرونی لنز دوربین عمل می کنه. قرنیه به همراه زلالیه و اجزای بیرونی چشم، نور رو جمع آوری و متمرکز میکنن تا از طریق مردمک به شبکیه برسه و پردازش بشه. پس نور، اول به قرنیه می رسه، بعدش عنبیه (قسمت بزرگ رنگی چشم) نسبت به این نوری که میاد، خودش رو فشرده یا باز میکنه و به این شکل، مردمک (قسمت تیره و کوچیک داخل عنبیه) بزرگ یا کوچیک میشه.

حتما دیدین موقعی که نور کم و زیاد می شه، مردمک چشم تون باز و بسته می شه. اگه از یه جای تاریک یهو برید یه جای روشن، چشم تون درد میگیره. دلیلش اینه که مردمک چشم تون داره خودش رو تنظیم می کنه. پس عنبیه چشم همون دیافراگم دوربین و مردمک چشم هم اپرچر هست.

تأثیر نور در باز و بسته شدن چشم

اعداد دیافراگم دوربین

حتما تو مشخصات فنی دوربین ها و یا گوشی ها دیدین که زده f/22 و یا f/1.4. این عبارت مربوط به همین دیافراگم دوربین یا در اصل مربوط به اپرچر هست. همونطور که گفتم، اپرچر تعیین میکنه که چه مقدار نور وارد دوربین بشه. هر چی این روزنه نوری، بزرگتر باشه خب مسلما نور بیشتری وارد میشه و برعکس. حرف f مخفف عبارت Focal Length هست یعنی فاصله کانونی. به فاصله بین لنز و سنسور دوربین میگن فاصله کانونی. فاصله کانونی همون چیزیه که زوم روی سوژه رو تعیین می کنه و برحسب میلی متر بیان میشه. مثلا 35 میلی متر یا 50 میلی متر.

اما اون عدد بعد از f از کجا اومده؟ عدد بعد از f در واقع نسبت فاصله کانونی به قطر دیافراگم (اپرچر) هست و از فرمول زیر محاسبه میشه:

N مساوی است با فاصله کانونی F تقسیم بر قطر اپرچر D

N همون عدد بعد از f هستش. پس اگه مثلاً فاصله کانونی دوربین 50 میلی متر باشه و قطر اپرچر 25 میلی متر باشه، عدد N میشه 2 و اینجوری می نویسنش: f/2. پس عدد بعد از f، حاصل تقسیم فاصله کانونی بر قطر اپرچر یا دیافراگم دوربین هست. مثلا f/1.4 یعنی یه عددی تقسیم بر یه عدد دیگه شده ، شده 1.4 .

نکته مهم اینه که هرچی عدد بعد از f بیشتر باشه، روزنه کوچیکتره و نور کمتری وارد میشه و هرچی عدد بعد از f کوچیکتر باشه، روزنه بزرگتره و نور بیشتری هم میاد. پس یادتون باشه

■ عدد کوچکتر ، روزنه بزرگتر و نور بیشتر

■ عدد بزرگتر ، روزنه کوچیکتر و نور کمتر

تأثیر اندازه اپرچر دوربین بر نور

معمولا اعداد دیافراگم دوربین اعداد مشخصی دارن. اعداد دیافراگم دوربین به ترتیب با عدد رادیکال 2 و یا 1.41 ضرب میشن و عدد بعدی رو تشکیل میدن. شکل زیر اعداد استاندارد دیافراگم دوربین رو نشون میده. اگه دقت کنید، عدد 1.4 اگه ضرب در 1.41 یا همون رادیکال 2 بشه، میشه 2 و اگه عدد 2 ضرب در 1.41 بشه میشه 2.8 و همینجوری تا آخر.

اندازه های استاندارد Aperture دوربین

در شکل زیر هم اندازه دیافراگم دوربین رو در دنیای واقعی می بینید.

دیافراگم دوربین در اندازه های مختلف

دیافراگم دوربین مداربسته، اعداد ثابتی داره اما توی دوربین های DSLR می تونید اعداد بینابین هم انتخاب کنید. دیافراگم دوربین گوشی شما یه عدد ثابته چون امکان حرکت دادن لنز وجود نداره اما توی دوربین های حرفه ای به شما اجازه داده میشه با تغییر زوم، به مقدار دلخواه گشودگی اپرچر برسید.

دیافراگم دوربین Nikon به صورت متغیر

شناسایی اعداد دیافراگم دوربین

روی دوربین گوشی که چیزی نمیشه نوشت و شما باید عدد دیافراگم دوربین گوشی خودتون رو از روی مشخصات فنی پیدا کنید. همونطور که گفتم این عدد رو اینجوری نشون میدن: f/2 و یا f/2.8 . در حال حاضر گوشی های جدید دریچه دیافراگم بین f/1.7 تا f/2.2 دارن. هرچی عدد بعد از f کمتر باشه، بهتره. مثلا گوشی گلکسی اس 7 دریچه دیافراگم f/1.7 داره اما گلکسی اس 6 اپرچر f/1.9 داشت.

توی دوربین های DSLR یا دوربین های حرفه ای عکاسی، معمولا روی لنز یا کنار لنز می نویسن که دریچه دیافراگم دوربین چقدره. مثلا در شکل زیر می بینید که اندازه دیافراگم از 3.5 تا 5.6 متغیره. اعداد بعد از 1 مهم هستن. مثلا دوربین زیر دریچه دیافراگم متغیر داره و از f/3.5 تا f/5.6 تغییر میکنه. یعنی با تغییر زوم، اندازه دریچه دیافراگم هم تغییر می کنه.

بعضی از دوربین ها هم دریچه ثابتی دارن یعنی با تغییر زوم، هیچ تغییری در اندازشون حاصل نمیشه.

تاثیر دیافراگم دوربین در عکاسی

اندازه دریچه دیافراگم تاثیر زیادی روی خروجی تصویر داره. جدای از اینکه مقدار نور رو تعیین میکنه روی عمق میدان هم تاثیر مسقیم داره. عمق میدان یعنی چقدر از فضای عکس توی فوکوس هست (البته تلفظ صحیح Focus به این شکله: فوکِس foʊ.kəs هست). مثلا در عکاسی پرتره یا چهره، باید چهره به صورت فوکوس شده باشه و پشت سر سوژه مات باشه. پس عمق میدان تو این حالت باید کم باشه. اما توی عکاسی طبیعت یا منظره باید عمق میدان زیاد باشه یعنی جلو وسط و عقب تصویر به صورت شارپ و تمیز توی عکس نمایان باشه. دو تصویر زیر عمق میدان کم و زیاد رو نشون میده.

دیافراگم (اپرچر) ثابت روی دوربین Nikon

تاثیر اندازه دیافراگم دوربین روی عمق میدان

نکته مهم اینه که هر چی دریچه دیافراگم، بزرگتر باشه عمق میدان کم میشه و هر چی دریچه دیافراگم دوربین کوچیکتر باشه عمق میدان بیشتر میشه. اینکه دریچه دیافراگم دوربین چجوری روی عمق میدان تاثیر میذاره یه مبحث دیگس که باید جداگونه بررسی بشه.

تأثیر اندازه دیافراگم دوربین روی عمق میدان

خب دوستان من سعی کردم تا اونجایی که می تونم مفهوم دیافراگم دوربین و Aperture رو به زبون ساده توضیح بدم.